เกี่ยวกับเรา โครงการรณรงค์โรคเบาหวาน

   ในโอกาสที่สมาคมโรคเบาหวานจะมีอายุครบ 1 รอบ ในวันที่ 7 มีนาคม 2522* จึงเห็นสมควรที่จะรวบรวมประวัติ และผลงานของสมาคมไว้ให้เป็นหลักฐานเสียชั้นหนึ่งก่อน สมาคมโรคเบาหวานแห่งประเทศไทย กว่าจะตั้งขึ้นสำเร็จก็ต้องใช้เวลาเกือบ 2 ปี และที่แปลกก็คือ สมาคมโรคเบาหวานในต่างประเทศส่วนมาก ตั้งขึ้นโดยความร่วมมือของบรรดานายแพทย์ที่ป่วยเป็นเบาหวาน หรือไม่ก็โดยองค์การสงเคราะห์ประชาชนร่วมมือกับรัฐบาล แต่ของเมืองไทยเราตั้งขึ้น โดยบรรดาผู้ป่วยเบาหวานล้วนๆร่วมกับแพทย์ที่ไม่ได้ป่วยเป็นโรคเบาหวานเลยแม้แต่คนเดียว

     อนุสนธิจากการที่แพทยสมาคมแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ ได้กำหนดจัด "สัปดาห์แห่งโรคเบาหวาน" ขึ้นเป็นครั้งแรกในกรุงเทพฯ ระหว่างวันที่ 15-21 มี.ค. 2508 ในการนี้แพทยสมาคมฯ ได้จัดพิมพ์บทความเรื่อง "โรคเบาหวาน"** จำนวน 40,000 เล่ม แจกประชาชน ด้วยความอนุเคราะห์ของบริษัท Pfizer ซึ่งได้ให้ทุนช่วยเหลือการจัดสัปดาห์แห่งโรคเบาหวานมาโดยตลอด ในตอนท้ายของบทความนี้มีข้อความว่า "โดยที่ยังมีคนเป็นโรคเบาหวานโดยไม่รู้ตัวอีกเป็นจำนวนมาก และที่เริ่มเป็นใหม่ก็มีจำนวนไม่น้อย ทั้งการตรวจก็ง่ายและไม่หมดเปลือง ประโยชน์ของการตรวจเลือดและปัสสาวะทุกๆ 1-2 ปี จึงเป็นสิ่งที่พึงปฏิบัติอย่างยิ่ง เพราะเมื่อตรวจพบแต่เนิ่นๆ ก็จะสามารถควบคุมมิให้โรคดำเนินต่อไปได้ง่าย และท้ายที่สุด สมควรจะได้จัดตั้งสมาคมโรคเบาหวานขึ้นในเมืองไทย เพื่อจะได้มีการสังสรรค์กันบ่อยๆ ระหว่างแพทย์ ผู้ป่วย และประชาชนทั่วไป รวมทั้งจะได้ช่วยกันรณรงค์โรคเบาหวานให้ลดน้อยลงไปด้วย"

***ก่อนหน้าสัปดาห์แห่งโรคเบาหวาน แพทยสมาคมฯ ได้จัดอภิปรายเรื่องโรคเบาหวานสำหรับประชาชน ณ หอประชุมคุรุสภา ในวันอาทิตย์ที่ 9 มี.ค. 2508 ได้มีผู้สนใจเข้าฟังเป็นจำนวนมาก ในตอนตอนท้ายของการอภิปราย นายเกษม ศุขโรจน์ ได้กล่าวสนับสนุนถึงความสำคัญของสมาคมโรคเบาหวาน และเห็นว่าถึงเวลาแล้ว ที่ควรจะได้จัดตั้งขึ้นในประเทศไทย จึงใคร่ขอให้ทางแพทยสมาคมฯ รับไปดำเนินการ เพื่อช่วยเหลือผู้ป่วยโรคเบาหวานบ้าง นพ. สนอง อูนากูล ในฐานะเลขาธิการแพทยสมาคมฯ และผู้นำอภิปรายในวันนั้น จึงได้เรียนให้ที่ประชุมทราบว่า เรื่องสมาคมโรคเบาหวานนั้น ควรมีอย่างยิ่ง เพราะประเทศต่างๆ เขาก็จัดตั้งกันมานานแล้ว โดยเฉพาะในอเมริกามีสมาคมโรคเบาหวานอยู่ทุกรัฐ แต่การจะจัดตั้งขึ้นได้นั้น จำต้องได้รับความเห็นชอบจากคนจำนวนมาก จึงได้ถามที่ประชุมว่า ถ้าที่ประชุมมีความเห็นสมควรจะจัดตั้งสมาคมโรคเบาหวานขึ้นแล้ว ก็ขอให้ยกมือ ปรากฏว่าที่ประชุมได้มีมติเห็นชอบด้วยเป็นเอกฉันท์ นพ. สนอง จึงขอให้ผู้ที่สนใจในการที่จะก่อตั้งสมาคมขึ้น ช่วยกรุณาเซ็นชื่อ ที่อยู่ และเลขหมายโทรศัพท์ไว้ เพื่อจะได้ติดต่อกันภายหลัง

*จัดพิมพ์ครั้งที่ 1 เมื่อ ม.ค. 2522, จัดพิมพ์ครั้งที่ 2 เมื่อ ม.ค. 2524, จัดพิมพ์ครั้งที่ 3 เมื่อ ม.ค. 2528
**เรียบเรียงโดย ศ.นพ. สนอง อูนากูล
***จากหนังสืออนุสรณ์เสด็จพระราชดำเนินทรงเปิดอาคารแพทยสมาคมแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ 1 ก.พ. 2511

    นพ. สนอง ได้นำเรื่องนี้เสนอในที่ประชุมคณะกรรมการแพทยสมาคมฯ เมื่อวันพุธที่ 4 มิ.ย. 2508 คณะกรรมการได้พิจารณาเรื่องนี้แล้ว มีมติเห็นชอบ ยินดีให้ความช่วยเหลือ ร่วมมือด้วยอย่างเต็มที่ ในด้านวิชาการ และได้มอบให้ นพ. สนอง รับเป็นผู้จัดดำเนินการ จึงได้ทำหนังสือเชิญผู้ที่สนใจดังกล่าว ซึ่งมีทั้งแพทย์และผู้ที่มิใช่แพทย์ มาร่วมประชุมกันเป็นครั้งแรก ณ แพทยสมาคมฯ ศาลาแดง เมื่อวันที่ 24 มิ.ย. 2508 รวมทั้งสิ้น 25 คน ดังมีรายนามต่อไปนี้

1. ศ.นพ. สนอง อูนากูล
2. นพ. สุนทร ตัณฑนันทน์
3. พญ. ผิว ลิมปพยอม
4. นพ. สำราญ วังศพ่าห์*
5. นพ. อเนก ยุวจิตติ
6. นพ. พงษ์ศักดิ์ วิทยากร
7. นพ. ขุนทรงสุขภาพ*
8. นพ.ขุนประมวลสุขสาร*
9. นายนาค เทพหัสดิน ณ อยุธยา*
10. นายเกษม ศุขโรจน์*
11. นายสด กูรมะโรหิต*
12. นายเอนก ปริยานนท์
13. นายศุภชัย โกมลบุตร
14. พ.อ. ณรงค์ เฟื่องการรบ*
15. นายนิกูล ตาลวันนา*
16. นายสนิท ทัศนไพโรจน์*
17. นางฤดี จงวัฒนา*
18. นายสมบุญ รัตนถาวร
19. นายศุภชัย ศรีชุ่มสิน
20. นายดลศิริ พิมพะกร
21. นายเจริญ ไชยชนะ*
22. นายชุบ ศาลยาชีวิน*
23. นางพยุรี สรสุชาติ
24. นายสมพงษ์ ทิพยะกลิ่น
25. นายมานี วีระเดช

*ในปัจจุบันท่านได้ถึงแก่อนิจกรรมไปแล้ว

      ที่ประชุมเลือก ศ.นพ. สนอง อูนากูล เป็นประธาน และ นพ. อเนก ยุวจิตติ เป็นผู้จดรายงานการประชุม ได้มีการเสนอแนะหลักการ และวิธีการดำเนินงานของสมาคมโรคเบาหวานในต่างประเทศ และที่ควรจะนำมาจัดเป็นวัตถุประสงค์และระเบียบข้อบังคับของสมาคม ตลอดจนชื่อสมาคมเป็นภาษาไทยและภาษาอังกฤษ ตราสำหรับใช้เป็นเครื่องหมายของสมาคม จำนวนกรรมการและประเภทของสมาชิก วิธีการหาเงินบำรุงสมาคม ฯลฯ แล้วได้ตั้งคณะกรรมการชั่วคราวขึ้น เพื่อร่างระเบียบข้อบังคับของสมาคม คือ

นายเกษม ศุขโรจน์ เป็น นายก
นายสด กูรมะโรหิต เป็น อุปนายก
นายเจริญ ไชยชนะ เป็น เลขาธิการ
นางพยุรี สรสุชาติ เป็น เหรัญญิก
นพ. สุนทร ตัณฑนันทน์ เป็น ปฏิคม
นพ. พงษ์ศักดิ์ วิทยากร เป็น นายทะเบียน
และที่เหลือ เป็น กรรมการกลาง
 

    คณะกรรมการได้ช่วยกันพิจารณาแก้ไขระเบียบข้อบังคับตั้งแต่ครั้งแรก เมื่อวันที่ 30 มิ.ย. 2508 จนเสร็จเรียบร้อย เมื่อวันที่ 29 ก.ค. 2508 แล้วจึงยื่นขออนุญาตจัดตั้งสมาคมที่กองวัฒนธรรม เมื่อได้รับอนุมัติแล้ว จึงยื่นจดทะเบียนที่กองสันติบาล และได้รับการจดทะเบียน เมื่อวันที่ 26 ธ.ค. 2509  สมาคมได้ประกาศเปิดรับสมัคร และประชุมกันครั้งแรกที่ตึกหอพักสมาชิกคุรุสภา ในวันอาทิตย์ที่ 19 ก.พ. 2510 มีผู้สมัครเป็นสมาชิกสามัญ 47 คน และตลอดชีพ 15 คน รวมเป็น 62 คน โดยเก็บเงินค่าบำรุงสมาชิกสามัญรายปีคนละ 20 บาท และค่าบำรุงสมาชิกตลอดชีพคนละ 200 บาท ที่ประชุมได้เลือก นพ. สุนทร ตัณฑนันทน์ เป็นนายก และได้มีมติให้ถือเอา วันที่ 7 มี.ค. ของทุกๆ ปี เป็นวันเกิดของสมาคม เพื่อเป็นที่ระลึกถึงวันแห่งประวัติศาสตร์ ที่ได้มีการริเริ่มก่อตั้งสมาคมขึ้น โดยมิได้นัดหมายกันมาก่อน ในระยะเริ่มแรกนี้ ได้ขอสถานที่ของโรงพยาบาลหญิง เป็นสำนักงานของสมาคม* แต่เนื่องจากสถานที่คับแคบ และด้วยความกรุณาของเจ้ากรมแพทย์ทหารบก** จึงได้ย้ายไปอยู่ที่ ตึกตรวจโรค ชั้น 3 โรงพยาบาลพระมงกุฎเกล้า ตั้งแต่วันที่ 16 ธ.ค. 2513 จนกระทั่งบัดนี้

*นพ. กมล สินธวานนท์ เป็นผู้อำนวยการโรงพยาบาล
*พล.ท.นพ. สมุทร ชาตินันท์ เป็นเจ้ากรมแพทย์ทหารบก